ویزای تحصیلی روسیه در سال ۲۰۲۵ یکی از پرطرفدارترین ویزاهای تحصیلی برای دانشجویان ایرانی است. با وجود تغییرات جدید در مقررات سفارت روسیه – از جمله الزامی شدن انگشتنگاری برای تمامی متقاضیان بالای ۱۲ سال از مهرماه ۱۴۰۴ و افزایش نسبی هزینههای کنسولی – روند اخذ این ویزا همچنان ساده و دستیافتنی است. در این راهنمای جامع، تمامی اطلاعات بهروز تا آبان ۱۴۰۴ گردآوری شده تا مسیر شما برای تحصیل در روسیه روشن و دقیق باشد.
چرا تحصیل در روسیه انتخابی منطقی است؟
هزینههای مقرونبهصرفه تحصیل و زندگی
تحصیل در روسیه به دلیل حمایتهای دولتی و هزینههای پایینتر نسبت به کشورهای اروپایی، برای بسیاری از دانشجویان بینالمللی جذاب است.
- شهریه دانشگاههای دولتی: بین ۲۰۰ تا ۵۵۰ هزار روبل در سال (تقریباً ۲۵۰ تا ۷۴۰ میلیون تومان)
- هزینه زندگی در مسکو: ۳۵ تا ۶۰ هزار روبل (در حدود ۴۵-۸۰ میلیون تومان) در ماه؛ هزینه خوابگاه بین ۵۰۰ تا ۲ هزار روبل (در حدود ۷۰۰ هزار تومان- ۳ میلیون تومان)
- هزینه زندگی در شهرهای دیگر مانند کازان، سنپترزبورگ یا نووسیبیرسک: ۲۵ تا ۴۵ هزار روبل در ماه (در حدود ۳۰ تا ۶۰ میلیون تومان)
اعتبار علمی دانشگاهها
در سال ۲۰۲۵، ۲۹ دانشگاه روسیه را میتوان در رتبهبندی جهانی QS یافت. خیلی از دانشگاههای دولتی این کشور در فهرست دانشگاههای مورد تأیید وزارت علوم و وزارت بهداشت ایران (لیست سال ۱۴۰۴) جای دارند.
امکان تحصیل به زبان انگلیسی
در حال حاضر در روسیه بیش از ۸۰۰ برنامه آموزشی به زبان انگلیسی ارائه میشود که شامل رشتههایی چون پزشکی، مهندسی، اقتصاد و MBA است. خبر خوب این است که برای بسیاری از رشتههای روسیزبان، ارائه مدرک آیلتس الزامی نیست و گذراندن دوره پادفک، که به نوعی دورهای پیشدانشگاهی محسوب میشود، کفایت میکند.
روند نسبتاً آسان دریافت ویزا
نرخ پذیرش ویزای تحصیلی روسیه برای دانشجویان ایرانی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۹۲ درصد گزارش شده است؛ رقمی بالاتر از میانگین کشورهای حوزه شنگن. افزون بر این، مصاحبه حضوری در سفارت الزامی نیست و بخش عمده فرآیند به صورت مستند و مکتوب انجام میشود.
امکان بهرهمندی از بورسیههای دولتی و دانشگاهی
دولت روسیه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بیش از ۲۰,۰۰۰ بورسیه بینالمللی ارائه میدهد که شامل معافیت کامل از شهریه، خوابگاه رایگان و کمکهزینه ماهانه ۱,۸۰۰ روبلی است. همچنین برخی دانشگاهها برای دانشجویان ممتاز تخفیفهای ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی شهریه در نظر میگیرند.
اجازه کار پارهوقت دانشجویی
دانشجویان بینالمللی تماموقت مجازند تا ۲۰ ساعت در هفته (یا معادل ۴ ساعت در روز) کار کنند. این محدودیت برای حفظ تعادل بین تحصیل و کار اعمال میشود و در طول ترم تحصیلی رعایت میشود. در تعطیلات دانشگاهی (مانند تابستان)، کار تماموقت (بدون محدودیت ساعتی) مجاز است، به شرطی که با ویزای معتبر و مجوز کار همخوانی داشته باشد.
آشنایی با انواع ویزای تحصیلی روسیه
ویزای تحصیلی روسیه در چند نوع مختلف صادر میشود که هرکدام کارکرد و اعتبار متفاوتی دارند. شناخت دقیق این انواع به متقاضی کمک میکند تا از ابتدا بداند چه نوع ویزایی برای او مناسبتر است و در ادامه، چگونه باید آن را تمدید کند یا تغییرش دهد.
ویزای اولیه تحصیلی (Single-entry Visa)
این نوع ویزا اولین مرحله ورود قانونی به روسیه برای دانشجویان خارجی است.
- مدت اعتبار: دقیقاً ۹۰ روز از تاریخ صدور.
- هدف: فقط برای ورود نخست و انجام مراحل اولیه مانند ثبتنام دانشگاه، ثبت مهاجرتی و تبدیل به ویزای اقامت بلندمدت.
- قابلیت تمدید: این ویزا پس از ورود به روسیه بهصورت رسمی به ویزای چندبار ورود (Multiple-entry) تبدیل میشود.
- نکته مهم: با این ویزا، دانشجو نمیتواند بیش از سه ماه در روسیه بماند مگر آنکه به موقع برای تبدیل ویزا اقدام کند. اگر تمدید انجام نشود، خروج از کشور الزامی خواهد بود.
در واقع، این ویزا بهمنزلهی «دروازه ورود به نظام آموزشی روسیه» است؛ سفارت تنها در صورت داشتن دعوتنامه معتبر از دانشگاه یا اداره مهاجرت فدرال روسیه آن را صادر میکند.
ویزای اقامت تحصیلی (Multiple-entry Visa)
پس از ورود و ثبتنام رسمی در دانشگاه، ویزای اولیه شما به ویزای اقامت تحصیلی یکساله تبدیل میشود.
- مدت اعتبار: معمولاً ۱۲ ماه، با قابلیت تمدید سالانه تا پایان دوره تحصیل (حداکثر ۵ سال).
- امتیاز ویژه: این ویزا «چندبار ورود» است؛ یعنی دارنده میتواند هرچند بار بخواهد از روسیه خارج شود و بازگردد، بدون نیاز به صدور ویزای جدید.
- تمدید: از سال ۲۰۲۴، فرآیند تمدید این ویزا از طریق پورتال رسمی دولت روسیه به نام ru انجام میشود و دیگر نیازی به مراجعه حضوری به اداره مهاجرت نیست.
نکته مهم این است که با این ویزا، دانشجو از بسیاری از حقوق شهروندی موقت برخوردار میشود؛ از جمله اجازه کار پارهوقت، اقامت در خوابگاههای دانشجویی و بیمه درمانی رسمی.
دستهبندیهای تخصصی ویزای تحصیلی
بهجز دو نوع اصلی بالا، روسیه برای برخی گروههای خاص از دانشجویان یا پژوهشگران، ویزاهای تخصصیتری در نظر گرفته است:
ویزای دانشجویی عادی
این ویزا مخصوص دانشجویانی است که از یکی از دانشگاههای روسیه برای تحصیل در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکترا پذیرش گرفتهاند.
- پس از دریافت دعوتنامه دانشگاه، ویزای اولیه صادر و سپس به اقامت تحصیلی تبدیل میشود.
- دارنده این ویزا اجازه تحصیل تماموقت و کار پارهوقت دارد.
ویزای پادفک (Preparatory Visa)
ویژه دانشجویانی است که ابتدا باید دورهی زبان روسی یا دورهی مقدماتی (پادفک) را بگذرانند تا برای تحصیل اصلی آماده شوند.
- اعتبار اولیه معمولاً ۹۰ روز است و پس از ثبتنام در دانشگاه، بهصورت یکساله تمدید میشود.
- پس از پایان موفق پادفک و پذیرش در رشته اصلی، همین ویزا به ویزای اقامت تحصیلی تبدیل میشود. از همینروست که این نوع ویزا در واقع همان ویزای تحصیلی به شمار میرود.
- نکته: بسیاری از دانشجویان ایرانی در سال اول با همین ویزا وارد روسیه میشوند.
ویزای تحقیقاتی و پژوهشی (Research Visa)
برای پژوهشگران، استادان یا دانشجویانی که با دعوت رسمی از یک مرکز علمی یا پژوهشی روسیه به این کشور میآیند.
- معمولاً برای مدت ۹۰ تا ۱۸۰ روز صادر میشود.
- در صورت امضای قرارداد همکاری، میتواند به ویزای بلندمدت تبدیل شود.
- این نوع ویزا برای انجام پروژههای تحقیقاتی مشترک یا فرصت مطالعاتی بسیار مناسب است.
شرایط اصلی اخذ ویزای تحصیلی روسیه
برای دریافت ویزای تحصیلی روسیه، متقاضی باید مجموعهای از شرایط عمومی، تحصیلی و مالی را داشته باشد. این شرایط در سال ۱۴۰۴ بهروزرسانی شدهاند و رعایت دقیق آنها میتواند از بروز تأخیر یا حتی ریجکتی پرونده جلوگیری کند. در ادامه به تفصیل به هر بخش پرداختهایم:
شرایط عمومی و تحصیلی
پایهایترین مرحله برای دریافت ویزای تحصیلی روسیه، اثبات هدف تحصیلی واقعی و داشتن مدارک رسمی از مراجع معتبر روسی است. مدارک و الزامات این بخش شامل موارد زیر میشود:
- دعوتنامه رسمی از دانشگاه یا اداره مهاجرت فدرال روسیه:
این دعوتنامه سند اصلی درخواست ویزاست. دانشگاههای روسیه پس از بررسی مدارک و پذیرش نهایی، اطلاعات دانشجو را به اداره مهاجرت ارسال میکنند و از آنجا یک دعوتنامه رسمی با شماره ثبت صادر میشود. بدون این دعوتنامه، امکان صدور ویزا وجود ندارد. - گواهی سلامت پزشکی و آزمایش HIV منفی:
دولت روسیه از سالها پیش برای همه متقاضیان ویزای تحصیلی، ارائه گواهی سلامت عمومی و نتیجه منفی آزمایش HIV را الزامی کرده است.
این مدارک باید از آزمایشگاههای مورد تأیید سفارت روسیه صادر شوند. نتایج این آزمایش باید مربوط به حداکثر سه ماه قبل از تشکیل پرونده متقاضی باشد.
این شرط برای اطمینان از سلامت عمومی دانشجویان خارجی و پیشگیری از مشکلات درمانی در دوران تحصیل در روسیه است.
- گواهی عدم سوءپیشینه با ترجمه رسمی:
این گواهی که از مراکز پلیس +۱۰ یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی قابل دریافت است، باید نشان دهد متقاضی سابقه کیفری ندارد.
گواهی حداکثر شش ماه اعتبار دارد و باید به زبان روسی ترجمه رسمی شود و توسط دادگستری و وزارت خارجه تأیید گردد.
هدف از ارائه این مدرک، کسب اطمینان از سلامت اجتماعی و قانونی دانشجو پیش از ورود به کشور میزبان است.
این سه مدرک، ستون اصلی درخواست ویزای تحصیلی محسوب میشوند و هرگونه نقص یا مغایرت در آنها میتواند کل فرایند را متوقف کند.
شرایط سنی و فاصله تحصیلی (Gap)
هرچند دولت روسیه محدودیت سنی سفت و سختی برای پذیرش دانشجو تعیین نکرده، اما دانشگاهها و سفارت روسیه معمولاً سن تحصیلی متقاضی و بازه زمانی موجود بین آخرین مدرک و زمان درخواست ویزا (گپ تحصیلی) را بهصورت غیررسمی در ارزیابی پرونده در نظر میگیرند. بر اساس بهروزرسانی سال ۱۴۰۴، توصیههای سنی و گپ مجاز از این قرار است:
| مقطع تحصیلی | حداکثر سن توصیهشده | حداکثر گپ تحصیلی مجاز |
| کارشناسی | ۲۳ سال | ۲ سال |
| کارشناسی ارشد | ۳۰ سال | ۵ سال |
| دکترا | ۳۵ سال | ۸ سال |
منظور از «گپ تحصیلی»، فاصله بین زمان فارغالتحصیلی از مقطع قبلی تا زمان اقدام برای مقطع جدید است. اگر این فاصله زیاد باشد، متقاضی باید بتواند با مدارک معتبر (مانند سابقه شغلی مرتبط، گواهی اشتغال، فعالیت پژوهشی یا مقاله علمی) آن را توجیه کند.
برای مثال، اگر فردی سه سال پس از پایان کارشناسی قصد ادامه تحصیل در روسیه دارد، بهتر است مدارکی ارائه دهد که نشان دهد در این مدت در حوزه تخصصی خود فعال بوده است.
شرط تمکن مالی (Financial Proof)
یکی از الزامات کلیدی برای دریافت ویزای تحصیلی روسیه، اثبات توانایی مالی جهت تأمین هزینههای اولیه زندگی و تحصیل است. متقاضی باید حداقل ۴۵۰,۰۰۰ روبل (حدود ۶۰۰ میلیون تومان) در حساب بانکی خود داشته باشد.
نکات مهم درباره تمکن مالی:
- حساب باید به نام خود متقاضی یا یکی از اعضای درجهیک خانواده (پدر یا مادر) باشد.
- ارائه نامه رسمی از بانک که دارای مهر، امضا و تاریخ معتبر باشد الزامی است.
- علاوه بر گواهی تمکن، باید پرینت سهماهه گردش حساب نیز ارائه شود تا ثبات مالی متقاضی نشان داده شود.
- در صورتیکه متقاضی بورسیه رسمی دولت روسیه یا دانشگاه باشد، گواهی بورسیه بهتنهایی کافی است و نیازی به اثبات تمکن مالی نیست.
چکلیست مدارک مورد نیاز برای ویزا
مدارک هویتی
- پاسپورت معتبر (حداقل ۱۸ ماه اعتبار و سه صفحه خالی)
- دو قطعه عکس رنگی ۳.۵×۴.۵ با زمینه سفید
- کپی تمامی صفحات پاسپورت
مدارک تحصیلی
- اصل و ترجمه رسمی آخرین مدرک تحصیلی با مهر دادگستری و وزارت خارجه
- ریزنمرات رسمی ترجمهشده
- گواهی اشتغال به تحصیل (در صورت دانشجو بودن فعلی)
مدارک ویزا
- دعوتنامه رسمی با شماره ثبت وزارت کشور روسیه
- فرم درخواست ویزا (تکمیل آنلاین در سایت kdmid.ru)
- گواهی سلامت و تست HIV از مراکز مورد تأیید سفارت
مدارک تکمیلی
- بیمه درمانی با حداقل پوشش ۳۰,۰۰۰ یورو (شرکتهای معتبر: Rosgosstrakh، AlfaStrakhovanie)
- رسید پرداخت هزینه ویزا
مراحل دریافت ویزای تحصیلی روسیه
فرایند دریافت ویزای تحصیلی روسیه معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته زمان میبرد و از چهار مرحلهی اصلی تشکیل شده است: دریافت پذیرش، آمادهسازی مدارک، رزرو وقت سفارت، و مراجعه حضوری.
آگاهی دقیق از هر مرحله باعث میشود متقاضی از تأخیر، نقص مدارک یا رد ویزا جلوگیری کند.
قدم اول: دریافت پذیرش و دعوتنامه
نخستین گام، اخذ پذیرش رسمی از یکی از دانشگاههای مورد تأیید روسیه است. بدون این پذیرش، صدور ویزا ممکن نیست. مراحل زیر باید بهترتیب طی شود:
- انتخاب دانشگاه معتبر:
متقاضی باید از میان دانشگاههایی که مورد تأیید وزارت علوم یا وزارت بهداشت ایران هستند، دانشگاه مناسب با رشته و مقطع خود را انتخاب کند. فهرست این دانشگاهها هر سال در وبسایت وزارت علوم و وزارت بهداشت و درمان منتشر میشود. - ارسال مدارک اولیه:
مدارکی مانند پاسپورت، ترجمه رسمی مدرک تحصیلی قبلی، ریزنمرات، عکس پرسنلی و فرم درخواست پذیرش باید از طریق وبسایت دانشگاه یا ایمیل رسمی آن ارسال شود. - پرداخت هزینه بررسی مدارک (Application Fee):
اکثر دانشگاههای روسیه برای بررسی پرونده، مبلغی بین ۵۰ تا ۱۵۰ دلار دریافت میکنند. این هزینه غیرقابل استرداد است، حتی در صورت رد شدن درخواست. - دریافت نامه پذیرش موقت (Pre-Admission Letter):
پس از بررسی مدارک، دانشگاه در بازهای حدود ۲ تا ۸ هفته نتیجه را اعلام میکند. اگر متقاضی پذیرفته شود، نامه پذیرش موقت صادر میشود که نشاندهندهی تأیید اولیه دانشگاه است. - صدور دعوتنامه رسمی از اداره مهاجرت روسیه:
در گام بعد، دانشگاه اطلاعات دانشجو را برای صدور دعوتنامه رسمی به اداره مهاجرت ارسال میکند. این دعوتنامه سندی رسمی است که سفارت روسیه در تهران برای صدور ویزا به آن نیاز دارد. معمولاً ۴ تا ۶ هفته طول میکشد تا این دعوتنامه صادر شود.
نکته کاربردی: اگر متقاضی در فصل تابستان اقدام کند (زمان اوج درخواستها)، ممکن است صدور دعوتنامه تا دو ماه هم طول بکشد. بنابراین بهتر است حداقل سه ماه پیش از شروع ترم اقدام شود.
قدم دوم: آمادهسازی مدارک
پس از دریافت دعوتنامه رسمی، باید مدارک لازم برای سفارت روسیه آماده شوند. این مرحله حساسترین بخش کار است؛ زیرا کوچکترین ایراد در ترجمه یا ناقص بودن مدارک میتواند منجر به تعویق پرونده یا رد ویزا شود.
- ترجمه رسمی مدارک:
همهی مدارک از جمله پاسپورت، مدارک تحصیلی، گواهی سلامت، گواهی عدم سوءپیشینه و دعوتنامه باید به زبان روسی ترجمه و در دارالترجمههای مورد تأیید سفارت روسیه تصدیق شوند. - تکمیل فرم آنلاین ویزا:
باید به وبسایت رسمی وزارت خارجه روسیه به نشانی kdmid.ru مراجعه کنید و فرم الکترونیکی ویزا را پر کنید.
در پایان، نسخهی نهایی فرم که دارای بارکد اختصاصی است چاپ و به مدارک پیوست میشود. این بارکد برای شناسایی پرونده در سیستم سفارت ضروری است.
توصیه: اطلاعات فرم باید دقیقاً مطابق با اطلاعات پاسپورت و دعوتنامه باشد. اختلاف در کوچکترین جزئیات، مثل اشتباه تایپی در نام یا تاریخ تولد، میتواند باعث برگشت پرونده شود.
قدم سوم: رزرو وقت سفارت یا مرکز خدمات VFS
پس از آمادهسازی مدارک، باید وقت مراجعه به سفارت روسیه یا مراکز رسمی خدمات ویزا VFS)) رزرو شود.
- متقاضیان میتوانند از طریق ایمیل رسمی سفارت روسیه در تهران
iran@mid.ru
یا از طریق سامانه رزرو مراکز VFS اقدام کنند. - در حال حاضر، مراکز خدمات ویزا در سه شهر تهران، اصفهان و مشهد فعال است و ظرفیت روزانه پذیرش هر مرکز حدود ۶۰ نفر است.
- در فصل تابستان (خرداد تا شهریور) حجم تقاضا بالا میرود و زمان انتظار برای وقت سفارت ممکن است تا ۶ هفته نیز برسد.
نکته: بهتر است رزرو وقت را همزمان با آمادهسازی مدارک انجام دهید تا در زمان دریافت دعوتنامه، فرصت انتظار برای وقت سفارت از بین نرود.
قدم چهارم: مراجعه حضوری به سفارت یا مرکز ویزا و تحویل مدارک
در تاریخ مقرر، متقاضی باید شخصاً در محل سفارت یا مرکز VFS حضور پیدا کند. حضور وکیل یا نماینده بهجای متقاضی فقط در موارد خاص (مثلاً برای کودکان زیر ۱۲ سال) پذیرفته میشود.
در این مرحله:
- ارائه مدارک کامل، فرم چاپشده و دعوتنامه رسمی الزامی است.
- از مهر ۱۴۰۴ به بعد، انگشتنگاری برای تمام متقاضیان بالای ۱۲ سال اجباری شده است. این دادهها برای ثبت در سیستم مهاجرتی روسیه استفاده میشوند.
- هزینه بررسی و صدور ویزا باید بهصورت پرداخت الکترونیکی (کارت بانکی یا درگاه پرداخت رسمی) انجام شود؛ وجه نقد پذیرفته نمیشود.
یادآوری: متقاضی پس از تحویل مدارک و انجام مراحل بیومتریک، یک رسید دریافت میکند که کد پیگیری دارد. این کد برای بررسی وضعیت پرونده در سامانهی ویزای روسیه ضروری است.
هزینه ویزای تحصیلی روسیه در سال ۲۰۲۵
| نوع ویزا | هزینه کنسولی (روبل) | معادل تقریبی (تومان) | زمان صدور |
| تکورود (۹۰ روزه) | ۳,۵۰۰ | ۴.۷۰۰ میلیون | ۴ تا ۱۰ روز کاری |
| چندبار ورود (۱ ساله) | ۵,۶۰۰ | ۷.۵ میلیون | ۴ تا ۱۰ روز کاری |
| فوری (سهروزه) | ۱۱,۲۰۰ | ۱۵ میلیون | ۳ روز کاری |
هزینههای جانبی در تهران (پاییز ۱۴۰۴):
- ترجمه رسمی هر مدرک: ۴۵۰ تا ۷۵۰ هزار تومان
- آزمایشهای پزشکی و HIV: ۱.۸ تا ۲.۵ میلیون تومان
- بیمه درمانی یکساله: ۳ تا ۵ میلیون تومان
- خدمات مرکز VFS: حدود ۱.۸ میلیون تومان
اقدامات پس از ورود به روسیه (تمدید ویزا)
دریافت ویزای تحصیلی پایان مسیر نیست، بلکه آغاز یک روند اقامت قانونی در روسیه است. هر دانشجو پس از ورود باید چند اقدام اداری مهم را در زمانهایی مشخص انجام دهد تا اقامتش معتبر بماند و بتواند تحصیل خود را بدون مشکل ادامه دهد. عدم انجام این مراحل در زمان مقرر ممکن است منجر به جریمه، ابطال ویزا یا حتی اخراج از کشور شود. در ادامه مراحل اصلی بهترتیب توضیح داده شده است:
مراجعه به دفتر امور بینالملل دانشگاه
نخستین اقدام پس از ورود، مراجعه به دفتر بینالملل International Office)) دانشگاه محل تحصیل است. معمولاً این دفتر در ساختمان اصلی دانشگاه یا خوابگاه مرکزی قرار دارد.
در این مرحله، کارمندان دفتر بینالملل:
- ورود شما را در سیستم آموزشی ثبت میکنند؛
- راهنمایی لازم برای ثبت مهاجرتی و تمدید ویزا ارائه میدهند؛
- فرمهای رسمی لازم برای امور اقامت را در اختیارتان میگذارند؛
نکته: بهتر است ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از ورود به شهر محل تحصیل، به دفتر بینالملل مراجعه کنید. دانشگاهها معمولاً برای ثبت ورود دانشجویان جدید مهلت محدودی دارند و تأخیر ممکن است در فرآیند ثبت مهاجرتی اختلال ایجاد کند.
ثبت مهاجرتی (Migration Registration) در ۷ روز نخست
طبق قوانین مهاجرتی روسیه، تمام اتباع خارجی باید حداکثر تا ۷ روز کاری پس از ورود، در سیستم ثبت مهاجرتی (Migration Registration) ثبت شوند.
این ثبت به معنی اعلام محل اقامت شما به اداره مهاجرت است و بدون آن اقامت شما غیرقانونی محسوب میشود.
فرآیند به دو روش انجام میشود:
- اگر در خوابگاه دانشگاه اقامت دارید، خود دانشگاه بهطور خودکار این ثبت را برای شما انجام میدهد. کافی است پاسپورت و کارت ورود خود را تحویل دفتر خوابگاه دهید.
- اگر در منزل شخصی یا آپارتمان اجارهای اقامت دارید، باید به همراه صاحبخانه به اداره پست یا اداره مهاجرت محلی مراجعه کنید تا آدرس اقامت شما ثبت شود.
پس از ثبت، به شما برگهی ثبت مهاجرتی Migration Slip)) داده میشود که باید همیشه همراه پاسپورت نگه دارید.
تبدیل ویزای ۳ ماهه به اقامت یکساله
ویزای تحصیلی اولیه که در ایران صادر میشود، تنها ۹۰ روز اعتبار دارد. این ویزا باید در خاک روسیه و پیش از پایان اعتبارش به ویزای اقامت یکساله (Study Residence Permit) تبدیل شود.
مدت زمان مناسب برای شروع این فرایند از روز ۴۵ تا ۷۰ پس از ورود است تا در صورت تأخیر اداری، ویزا منقضی نشود.
مدارک مورد نیاز برای تبدیل ویزا عبارتاند از:
- پاسپورت معتبر و کپی از تمام صفحات مهم،
- برگه ثبت مهاجرتی،
- دعوتنامه تحصیلی و نامه رسمی دانشگاه،
- فرم درخواست تمدید ویزا (که از دفتر بینالملل دریافت میشود)،
- رسید پرداخت هزینه اداری تمدید (حدود ۱,۶۰۰ روبل)،
- یک قطعه عکس جدید با پسزمینه سفید.
این مدارک معمولاً از طریق دفتر بینالملل دانشگاه به اداره مهاجرت محلی ارسال میشوند و نتیجه ظرف ۲ تا ۴ هفته اعلام میشود. پس از تأیید، برچسب اقامت جدید در پاسپورت شما درج میشود که تا پایان سال تحصیلی اعتبار دارد.
نکته مهم: اگر ویزای ۳ ماهه قبل از تبدیل منقضی شود، باید خاک روسیه را ترک کنید و از نو برای ویزا اقدام کنید. بنابراین هرگز فرایند تمدید را به روزهای پایانی موکول نکنید.
الزامات تمدید سالانه ویزا
اقامت تحصیلی در روسیه معمولاً برای یک سال صادر میشود و باید هر سال تا پایان تحصیل تمدید گردد.
فرآیند تمدید تقریباً مشابه مرحلهی قبل است، اما با این تفاوت که نیازی به صدور دعوتنامه جدید نیست و دانشگاه بهصورت مستقیم تمدید را انجام میدهد.
شرایط تمدید:
- باید حداقل ۹۰ روز پیش از پایان اعتبار ویزا درخواست تمدید دهید.
- ارائهی گواهی اشتغال به تحصیل یا تأییدیه ثبتنام مجدد برای سال تحصیلی بعد الزامی است.
- دانشجویان باید تمامی بدهیهای مالی (شهریه، خوابگاه و بیمه) را تسویه کرده باشند.
- انجام آزمایش پزشکی جدید و گواهی سلامت گاهی از سوی اداره مهاجرت درخواست میشود، بهویژه برای دانشجویان رشتههای پزشکی.
تمدید ویزا میتواند تا ۵ سال متوالی انجام شود، بدون آنکه نیاز به خروج از روسیه وجود داشته باشد. پس از پایان تحصیلات، دانشجو میتواند اقامت را به نوع کاری یا تحقیقاتی تبدیل کند.
چگونه شانس دریافت ویزای تحصیلی روسیه را افزایش دهیم؟
اگرچه ویزای تحصیلی روسیه در مقایسه با بسیاری از کشورها (از جمله کشورهای حوزه شنگن) فرآیند سادهتر و نرخ پذیرش بالاتری دارد، اما همچنان درصدی از پروندهها به دلیل نقص مدارک، اشتباه در ترجمه یا بیتوجهی به جزئیات رد میشوند. آگاهی از عوامل ریجکتی و رعایت نکات کلیدی میتواند احتمال موفقیت شما را تا حد زیادی افزایش دهد.
دلایل رایج ریجکتی
بر اساس آمار مراکز ویزای روسیه در تهران و مشهد، بیش از ۹۰ درصد موارد ریجکتی ناشی از اشتباهات قابل پیشگیری بودهاند. در ادامه، مهمترین دلایل رد شدن ویزا با توضیحات تکمیلی آورده شده است:
دعوتنامه جعلی یا غیرمعتبر
برخی متقاضیان از واسطهها یا مؤسسات غیررسمی برای دریافت دعوتنامه استفاده میکنند. اگر شماره ثبت دعوتنامه در سیستم رسمی وزارت کشور روسیه وجود نداشته باشد، سفارت فوراً پرونده را رد میکند.
توصیه: همیشه دعوتنامه را مستقیماً از دانشگاه یا از طریق پلتفرم رسمی Gosuslugi.ru دریافت کنید. دعوتنامه معتبر دارای QR Code و شماره ثبت دولتی است.
تمکن مالی ناکافی یا نامعتبر
بانکهای صادرکنندهی گواهی تمکن باید معتبر باشند و حساب باید حداقل سه ماه سابقهی گردش مالی داشته باشد. برخی متقاضیان صرفاً موجودی را برای چند روز افزایش میدهند، اما این مورد در بررسی کنسولگری قابل شناسایی است.
توصیه: موجودی حساب باید واقعی، پایدار و متناسب با هزینههای زندگی در روسیه باشد (حداقل ۴۵۰,۰۰۰ روبل).
مغایرت در مدارک ترجمهشده یا اطلاعات ثبتشده در فرم آنلاین
حتی اشتباهات جزئی مانند تفاوت در املا یا تاریخ تولد میتواند باعث ایجاد ابهام و تعلیق پرونده شود. در صورت وجود اختلاف، پرونده برای بررسی بیشتر به مسکو ارسال میشود که ممکن است ماهها طول بکشد.
توصیه: پیش از ارسال، تمام ترجمهها و فرمهای تکمیلشده را با پاسپورت و دعوتنامه تطبیق دهید. استفاده از دارالترجمههای مورد تأیید سفارت روسیه ضروری است.
نقص یا اشکال در گواهی سلامت و آزمایش HIV
یکی از دلایل تازه و پرتکرار ریجکتی در سال ۱۴۰۴ مربوط به گواهی سلامت پزشکی و تست HIV است. طبق مقررات جدید سفارت روسیه، این مدارک باید از آزمایشگاههای مورد تأیید رسمی سفارت صادر شوند و حداکثر سه ماه از تاریخ صدورشان گذشته باشد.
خطاهای متداول در این بخش شامل موارد زیر است:
- انجام آزمایش در مراکز غیرمجاز یا فاقد مهر رسمی،
- گذشت بیش از سه ماه از تاریخ صدور گواهی،
- عدم ترجمهی رسمی و تأیید گواهی توسط وزارت بهداشت و امور خارجه،
- ارائه نسخه اسکنشده بهجای اصل مدرک.
نکات طلایی برای افزایش احتمال موفقیت
رعایت چند نکته ساده اما مؤثر، میتواند روند صدور ویزا را تسهیل کند و از تأخیر یا ریجکت شدن جلوگیری نماید:
اقدام زودهنگام (حداقل سه ماه پیش از آغاز ترم):
درخواستهای دیرهنگام معمولاً بهدلیل کمبود زمان بررسی یا پر شدن ظرفیتهای صدور ویزا با تأخیر مواجه میشوند. اقدام زودتر نهتنها خیال شما را راحتتر میکند، بلکه در صورت بروز مشکل، فرصت اصلاح مدارک وجود دارد.
استفاده از دارالترجمههای مورد تأیید سفارت:
سفارت روسیه فقط ترجمههایی را میپذیرد که توسط دارالترجمههای رسمی دارای مهر تأییدیه وزارت امور خارجه انجام شده باشند. ترجمههای غیررسمی یا ناقص حتی اگر صحیح باشند، پذیرفته نمیشوند.
پاسپورت با اعتبار کافی:
پاسپورت باید حداقل ۱۸ ماه اعتبار از زمان ورود به روسیه داشته باشد. توصیه میشود پاسپورت با اعتبار دو سال یا بیشتر ارائه شود تا در تمدید اقامت سالانه مشکلی ایجاد نشود.
دقت در تکمیل فرمها و پرهیز از هرگونه خطخوردگی
یکی از دلایل کمتر شناختهشده اما مهم در رد یا تأخیر صدور ویزا، بینظمی یا وجود خطخوردگی در فرمهای کاغذی و آنلاین است. افسران کنسولی در صورت مشاهدهی هرگونه تغییر یا دوگانگی در اطلاعات (مثلاً اصلاح عدد، نام یا تاریخ)، معمولاً پرونده را برای بررسی مجدد ارسال میکنند که میتواند تا چند هفته زمان ببرد.
جمعبندی
ویزای تحصیلی روسیه در سال ۲۰۲۵، با وجود تغییرات تازهای همچون الزامی شدن انگشتنگاری و افزایش نسبی هزینههای کنسولی، همچنان یکی از دستیافتنیترین و مقرونبهصرفهترین مسیرها برای ادامه تحصیل در خارج از کشور است. نظام آموزشی روسیه با برخورداری از دانشگاههای معتبر جهانی، برنامههای تحصیلی متنوع به دو زبان روسی و انگلیسی، و هزینههای مناسب زندگی، فرصت مناسبی را برای دانشجویان ایرانی فراهم کرده است تا تحصیل در سطح بینالمللی را با هزینهای معقول تجربه کنند.
مؤسسه مهاجرتی قصران با سابقهای روشن و معتبر در امور تحصیلی و اخذ ویزاهای دانشجویی، آماده است تا در تمامی مراحل، از انتخاب دانشگاه و دریافت پذیرش گرفته تا ترجمه مدارک، رزرو وقت سفارت، و پیگیری پرونده ویزا، شما را بهشکلی جامع و قانونی همراهی کنند. مشاوران ما با آگاهی از آخرین بهروزرسانیهای قوانین مهاجرتی روسیه، میتوانند متقاضیان را در مسیر اخذ مطمئن ویزای تحصیلی، سرعت و دقت بالا یاری رسانند.
سؤالات متداول
آیا برای دریافت ویزای تحصیلی روسیه نیاز به ارائه مدرک زبان است؟
خیر. برای رشتههای روسیزبان، گذراندن دوره پادفک کفایت میکند. اما در رشتههای انگلیسیزبان معمولاً آیلتس ۶ یا تافل معادل درخواست میشود (برخی دانشگاهها این شرط را حذف کردهاند).
مدت زمان صدور ویزای تحصیلی روسیه چقدر است؟
ویزای عادی در ۴ تا ۱۰ روز کاری صادر میشود، ویزای فوری ظرف سه روز، اما در ماههای تابستان ممکن است تا ۲۰ روز زمان ببرد.
آیا امکان کار در روسیه با ویزای تحصیلی وجود دارد؟
بله. دانشجویان مجاز به کار تا ۲۰ساعت در هفته هستند. میانگین دستمزد بین ۱,۵۰۰ تا ۲,۵۰۰ روبل در ساعت است.
آیا با در دست داشتن ویزای دانشجویی، میتوان برای خانواده ویزای همراه گرفت؟
بله. همسر دانشجو و فرزندان زیر ۱۸ میتوانند ویزای همراه دریافت کنند؛ البته مشروط به اثبات تمکن مالی کافی.
