تحصیل در چین در سالهای اخیر به یکی از پربازدهترین و آیندهدارترین مسیرهای مهاجرت تحصیلی تبدیل شده است؛ مسیری که برای دانشجویان ایرانی، هم از نظر هزینهها و هم از نظر شانس دریافت بورسیههای دولتی، شرایطی استثنایی ایجاد کرده است. چین اکنون تنها یک مقصد تحصیلی نیست؛ یک قدرت علمی، فناوری و اقتصادی است که دانشگاههایش با سرعتی چشمگیر در حال ارتقای جایگاه جهانی خود هستند. بر اساس رتبهبندی QS 2025، بیش از ۷۰ دانشگاه چینی در میان ۱۰۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار گرفتهاند و این کشور در حوزههایی مثل مهندسی، پزشکی، هوش مصنوعی، علوم پایه و اقتصاد به رقیبی جدی برای آمریکا و اروپا تبدیل شده است. این در حالی است که هزینه تحصیل در چین، بسیار پایینتر از رقبای آمریکایی و اروپایی است.
چرا چین مقصدی مناسب برای تحصیل است؟
چین امروز تنها یک قدرت اقتصادی نیست؛ بلکه یکی از موتورهای اصلی تولید دانش و فناوری در جهان است. تکنولوژیهایی که در شرکتهای هواوی، شیائومی، بایتدنس، علیبابا، BYD و مؤسسات علمی بزرگی مانند آکادمی علوم چین تولید میشود، این کشور را به مقصدی جذاب برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. چند دلیل کلیدی باعث شدهاند که تحصیل در چین به انتخاب نخست هزاران دانشجوی ایرانی تبدیل شود.
همچنین وجود بورسیههای کاملاً رایگان مانند (بورسیه دولتی چین CSC)، هزینههای زندگی مقرونبهصرفه، امنیت بالا، فرهنگ غنی و فرصتهای شغلی گسترده موجب شده است که چین به یکی از بهترین گزینهها برای مهاجرت تحصیلی ایرانیان بدل شود. طبق آمارهای غیررسمی دانشگاههای چین، تعداد دانشجویان ایرانی پذیرفتهشده در سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نسبت به سالهای قبل جهشی چشمگیر داشته و حتی برخی دانشگاههای چین، سهمیههای ویژهای برای ایرانیان قائل شدهاند. در ادامه هرکدام از عوامل دخیل در افزایش توجه به دانشگاههای چینی را بررسی میکنیم.
رشد سریع دانشگاههای چین در جهان
این رشد فقط به دانشگاههای معروف محدود نیست؛ بسیاری از دانشگاهها نیز برنامههای انگلیسیزبان و آزمایشگاههای مجهز با استانداردهای اروپایی دارند. تمرکز بالای این دانشگاهها بر پژوهش، که بیش از ۴۰ درصد بودجه علمی چین را به خود اختصاص میدهد، فرصتهای پژوهشی و همکاری با مؤسساتی چون MIT و هاروارد را مهیا کرده است. برای دانشجویان ایرانی، بیش از ۸۰ دانشگاه معتبر چینی در فهرست دانشگاههای مورد تأیید وزارت علوم و بیش از ۵۰ دانشگاه در فهرست دانشگاههای مورد تأیید وزارت بهداشت قرار دارند و معادلسازی مدارک را ساده میکنند.
دانشگاههای برتر در رتبهبندی QS 2025:
- Peking University/ دانشگاه پکن با رتبه ۱۴
- Tsinghua University / دانشگاه تنگههوا با رتبه ۱۷
- Fudan University / دانشگاه فودان با رتبه ۳۰
- Shanghai Jiao Tong University / دانشگاه جیائو تونگ شانگهای با رتبه ۴۷
- Zhejiang University / دانشگاه ژجیانگ با رتبه ۴۹
هزینههای زندگی و تحصیل بسیار پایین
هزینه های تحصیل در چین در مقطع کارشناسی بین ۱۵ تا ۳۰ هزار یوان و در مقطع کارشناسی ارشد بین ۲۰ تا ۴۰ هزار یوان است؛ یعنی ۵۰ تا ۷۰ درصد ارزانتر از اروپا. هزینه زندگی در پکن و شانگهای ۲,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰ یوان در ماه است و در شهرهای کوچکتر مانند ووهان تقریباً نصف این مبلغ. با بورسیه CSC، تمام هزینهها به صفر میرسد.
فرصتهای شغلی پس از فارغالتحصیلی
فارغالتحصیلان دانشگاههای چین در پروژه بینالمللی BRI و شرکتهایی مانند هواوی و علیبابا شانس بالایی برای استخدام دارند. میانگین حقوق سالانه این شرکتها بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار یوان است. طبق گزارش ۲۰۲۵، ۸۰ درصد دانشجویان خارجی پس از فارغالتحصیلی در مدت کمتر از شش ماه جذب بازار کار میشوند. برای ایرانیان، دریافت ویزای کار Z آسان است و بسیاری از آنها در شرکتهای ایرانی-چینی مشغول به کار میشوند.
روابط عالی ایران و چین = ویزا و بورسیه آسانتر
توافق ۲۵ ساله ایران و چین، نرخ موفقیت ویزا را به حدود ۹۵ درصد رسانده است. سفارت چین در تهران ویزا را ظرف ۵ تا ۱۰ روز صادر میکند و بورسیه تحصیلی چین نیز ایرانیان را در اولویت قرار میدهد.
بورسیههای تحصیلی چین
بورسیهها مهمترین مزیت تحصیل در چین هستند. بورسیه CSC کاملترین بسته بورسیه را ارائه و شهریه، اقامت، بیمه و کمکهزینه زندگی ماهانه را پوشش میدهد. مهلت درخواست از ۱۵ دسامبر ۲۰۲۴ تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵ است. برخی بورسیهها مانند Great Wall و NCNST نیز برای دانشجویان ایرانی مناسباند.
بورسیه CSC – پوشش کامل
این بورسیه در سه نوع A، B و C ارائه میشود. داشتن نوع A برای سفارت اهمیت بالایی دارد. برای دریافت این بورسیه، ارائه مدارکی لازم است:
پاسپورت، مدارک تحصیلی، رزومه، توصیهنامه، مدرک زبان، گواهی سلامت و انگیزهنامه.
بورسیههای دانشگاهی و استانی
برخی دانشگاهها مانند تسینگهوا برای برترین متقاضیان، تخفیفهای خوبی ارائه میکنند. بورسیههای فودان، کنفوسیوس و بورسیههای مربوط به BRI نیز گزینههای قابل توجهی هستند.
شرایط سنی، معدل و زبان
برای تحصیل در مقطع کارشناسی حداکثر سن ۲۵، برای تحصیل در مقطع ارشد ۳۵ و برای تحصیل در مقطع دکتری ۴۰ سال تعیین شده است. همچنین داشتن معدل حداقل ۱۴ از ۲۰ و ارائه مدرک زبان (آیلتس یا HSK) نیز لازم است.
پذیرش تحصیلی چین
دو مسیر رسمی برای ثبت درخواست و دریافت پذیرش تحصیلی چین وجود دارد: پورتال CUCAS و خودِ سایت دانشگاه. هر دو مسیر معتبرند و تفاوت اصلی در تجربه کاربری و جزئیات فرمهاست.
مهلت اپلای برای ترم پاییز از مارس تا ژوئن است. این بازه برای دانشگاههای بزرگ معمولاً کوتاهتر میشود، و بعضیها زودتر ثبتنام را میبندند. برای ترم بهار، بازه سپتامبر تا دسامبر فعال است.
مدارک لازم
پذیرش از دانشگاههای چنین نیز همانند پذیرش از هر دانشگاهی، نیازمند ارائه تعدادی از مدارک هویتی و تحصیلی است:
- پاسپورت معتبر
- مدارک تحصیلی رسمی (ترجمه به انگلیسی یا چینی)
- مدرک آیلتس یا تافل برای دورههای انگلیسیزبان
- مدرک زبان HSK برای دورههای چینیزبان
- انگیزهنامه
- توصیهنامه
- گواهی عدم سوءپیشینه
روند اپلای
دانشگاه بین چهار تا شش هفته برای بررسی پرونده زمان درنظر میگیرد و نتیجه را از طریق ایمیل یا پورتال اعلام میکند. برای تشکیل پرونده مراحل زیر الزامی است:
- ثبتنام در سامانه دانشگاه
- بارگذاری مدارک در قالبهای تعیینشده
- پرداخت هزینه ثبت نام و درخواست
- انجام مصاحبه آنلاین در برخی رشتهها
شرایط تحصیل در چین
برای تحصیل در چین هم باید تعدادی از شروط عمومیتر را برآورده ساخت و هم شروط مورد نیاز هر مقطع تحصیلی را.
شرایط سنی
متقاضیان برای تحصیل در مقطع کارشناسی، باید بین ۱۸ تا ۲۵ سال سن داشته باشند. این بازه برای تحصیل در رشتههای پزشکی کمی گسترش مییابد و دانشگاهها متقاضیان تا ۳۰ سال را میپذیرند.
معدل
حداقل معدل برای پذیرش از اکثر برنامهها و رشتهها ۱۴ از ۲۰ است، اما همچون هر دانشگاه دیگری، رشتههای پرطرفدار معمولاً معدل بالاتر را طلب میکنند.
زبان
- برای تحصیل در دورههای انگلیسیزبان به داشتن حداقل نمره آیلتس یعنی ۵.۵ نیاز است
- برای تحصیل در دورههای چینیزبان، به مدرک HSK4 یا بالاتر نیاز است.
مدارک لازم برای هر مقطع
- برای تحصیل در مقطع کارشناسی، دیپلم ۱۲ساله و معدلی حدود ۱۵ بهبالا اهمیت دارد.
- برای تحصیل در مقطع ارشد، داشتن مدرک لیسانس معتبر و حداقل یک یا دو توصیهنامه لازم است.
- دوره دکتری نیازمند مدرک ارشد، رزومه پژوهشی، و معمولاً پروپوزال تحقیقاتی است.
ویزای تحصیلی چین برای ایرانیان
پس از پذیرش، دانشگاه فرم JW202 را صادر میکند که با آن میتوان به سفارت چین در تهران مراجعه کرد. هزینه ویزای تحصیلی چین ۱۴۰ دلار است و صدور آن ۵ تا ۱۰ روز طول میکشد.
معرفی ویزای X1 و X2
اخذ ویزای1 X برای تحصیل در دورههای بلندمدت به کار میرود و میتوان به کارت اقامت تبدیلش کرد. ویزای X2 برای دورههای کوتاهمدت لازم است.
مدارک لازم برای اخذ ویزا
برای اخذ ویزای تحصیلی چین ارائه مدارک زیر الزامی است:
پاسپورت با اعتبار کافی، فرم JW202، نامه پذیرش از دانشگاه، عکس، گواهی سلامت و مدارک مالی.
اسکان در چین و تبدیل ویزا به اقامت
پس از اخذ ویزای تحصیلی و ورود به چین با آن ویزا، باید به اداره امنیت عمومی برای دریافت کارت اقامت مراجعه کنید.
برای اسکان در چین و دریافت کارت اقامت، انجام مراحلی که در ادامه ذکر میکنیم ضروری است:
۱ـ پیدا کردن محل اقامت
- استفاده از خوابگاه: اکثر دانشگاهها خوابگاه دانشجویی دارند که معمولاً نزدیک دانشگاه و مقرونبهصرفه است.
- اجاره آپارتمان یا خانه اجارهای از طریق وبسایتهای محلی مثل Ziroom یا گروههای دانشجویی در WeChat .
۲ـ باز کردن حساب بانکی
برای دریافت کارت اقامت، پرداخت شهریه یا اجاره اقامتگاه، داشتن حساب بانکی محلی ضروری است.
۳ـ ثبتنام در اداره امنیت عمومی (PSB)
در این مرحله باید برای دریافت کارت اقامت (Residence Permit)، ظرف ۳۰ روز پس از ورود، اقدام کنید. این کارت برای باز کردن حساب بانکی، تمدید ویزا، ثبتنام در دانشگاه و سایر امور ضروری است.
برای دریافت این کارت معمولاً ارائه مدارک زیر ضروری است:
پاسپورت، فرم ویزا، نامه پذیرش از دانشگاه، قرارداد خوابگاه یا اجاره نامه، عکس پرسنلی.
۴ـ خرید بیمه و خدمات پایه
اکثر دانشگاهها بیمه درمانی دانشجویی ارائه میدهند. در صورت نیاز، مجبور خواهید بود بیمه سلامت چین را خریداری کنید.
۵ـ تمدید ویزا یا تبدیل به اقامت بلندمدت
- مدت اعتبار کارت اقامت تحصیلی معمولاً با دوره تحصیل شما یکسان است.
- برای تمدید یا تغییر نوع اقامت (مثلاً از دانشجویی به کاری یا سرمایهگذاری)، باید قبل از انقضای کارت، مدارک جدید ارائه و درخواست خود را ثبت کنید.
هزینههای تحصیل و زندگی در چین
در حالت کلی، هزینههای تحصیل در چین و زندگی در این کشور برای یک سال تحصیلیِ کامل، بین ۳۰ تا ۸۰ هزار یوان نوسان میکند. این فاصله بزرگ، نتیجه تفاوت شهرها، دانشگاهها، و سبک زندگی است. میتوان تعدادی از شهرهای پرطرفدار را با یکدیگر مقایسه کرد:
زندگی در پکن و شانگهای، خیلی شبیه زندگی در یک شهر «ابرمدرن» است. دانشگاهها معمولاً در مناطق پرتردد و گرانقیمتاند، و هزینه زندگی بیشتر به قیمت مسکن و غذا برمیگردد. خوابگاهها نسبتاً ارزاناند، اما اگر کسی بخواهد بیرون زندگی کند، عددها فوراً جهش میکنند. شهریه هم بهسبب رتبه بالای دانشگاهها و حضور اساتید بینالمللی بالاتر است.
در ووهان و شیان، همهچیز آرامتر است. این شهرها دانشجوییترند، و آن نوع سادهزیستی دانشگاهی که در داستانهای قدیمی میخوانیم هنوز در آنها زنده است. هزینه غذا و خوابگاه پایینتر است و دانشگاهها معمولاً در فضاهای بزرگتری قرار دارند. حتی اگر بخواهی بیرون از دانشگاه خانه بگیری، به اندازه پکن ضربه نمیزند.
هانگژو شهری میانه و جذاب است؛ یک شهر تکنولوژیک که هزینهها در آن هنوز همچون پکن و شانگهای سربهفلککشیده نشده است. اگر کسی همزمان به کیفیت زندگی بالا و هزینه منطقی فکر کند، هانگژو یکی از انتخابهای طلایی است.
| شهر / منطقه | شهریه کارشناسی (یوان/سال) | هزینه زندگی ماهانه (یوان) | هزینه کل سالانه تقریبی (دلار) |
| پکن / شانگهای | ۲۰,۰۰۰–۴۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰–۵,۰۰۰ | ۷,۰۰۰–۱۲,۰۰۰ دلار |
| ووهان / شیان | ۱۵,۰۰۰–۳۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰–۳,۰۰۰ | ۴,۰۰۰–۷,۰۰۰ دلار |
| هانگژو | ۱۸,۰۰۰–۳۵,۰۰۰ | ۲,۰۰۰–۴,۰۰۰ | ۵,۰۰۰–۹,۰۰۰ دلار |
اگر بتوانید از بورسیه CSC (بورسیه دولت چین) یا بورسیههای دانشگاهی استفاده کنید، شهریه و سایر هزینههای نامبرده تقریباً صفرمیشوند؛ از خوابگاه رایگان یا تقریباً رایگان بهرهمند میشوید و ماهانه بین ۲,۵۰۰ تا ۳,۵۰۰ یوان کمکهزینه دریافت خواهید کرد.
بهترین دانشگاه های چین برای دانشجویان ایرانی
اگر قصد دارید با بهترین دانشگاههای چین برای ایرانیان آشنا شوید، باید به سراغ دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی (برای تحصیل در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی و …) و نیز دانشگاههای مورد تأیید وزارت علوم و تحقیقات و فناوری (برای تحصیل در رشتههای غیر پزشکی، مهندسی، علوم پایه و …) بروید.
ما این فهرستها را بررسی کردهایم و در اینجا ده دانشگاه برتر مورد تأیید وزارت علوم و بهداشت را معرفی خواهیم کرد. بیشک آشنایی با این دانشگاهها در کنار دانشگاههای رتبهبالای QS، راهنمایی برای شما در انتخاب دانشگاه خواهد بود:
دانشگاه بیهانگ (Beihang University)، دانشگاه پزشکی چین (China Med University)، دانشگاه صنعتی پکن (Beijing Institute of Technology)، دانشگاه داروسازی چین (China Pharmaceutical University)، دانشگاه جیاوتونگ پکن (Beijing Jiaotong University)، دانشگاه نرمال پکن (Beijing Normal University)، دانشگاه علوم پزشکی چونگچینگ (Chongqing Medical University)، دانشگاه فناوری پکن (Beijing University of Technology)، دانشگاه فناوری شیمیایی پکن (Beijing University of Chemical Technology)، دانشگاه پست و مخابرات پکن (Beijing University of Posts and Telecommunications).
جمعبندی
مسیر تحصیل در چین اگرچه چند مرحله دارد، اما با شناخت درست میتوان هر مرحله را مدیریت کرد. توجه به موعدهای اپلای، آمادهسازی مدارک مورد نیاز، شرایط سنی و زبانی، و شیوه پیگیری پذیرش و بورسیه، همگی در چارچوبی مشخص و برنامهریزیشده انجامشدنی است. برای جلوگیری از اتلاف زمان و خطاهای محتمل، با کارشناسان ما در مؤسسه مهاجرتی قصران تماس بگیرید. قصران کارگزار رسمی چین است و ضمن داشتن تجربههای متعدد موفق در پروندههای چین، قادر است پروندههای مهاجرتی را با سرعت بیشتری پیش ببرد؛ چراکه با سفارت، مؤسسات تحصیلی، کارفرماهای چینی و هرگونه مرکز مرتبط با ویزای چین بهطور مستقیم و رسمی در ارتباط است. ما از مرحله انتخاب رشته تا درخواست و پیگیری بورسیه همراهتان خواهد بود.
سؤالات متداول
آیا بدون مدرک زبان هم میتوانم در چین تحصیل کنم؟
برای تحصیل در دورههای چینیزبان، داشتن HSK با نمره ۴ به بالا ضروری است. اما گاه برای تحصیل در دورههای انگلیسیزبان در برخی دانشگاههای چین، نیاز به ارائه مدارکی نظیر آیلتس و تافل نخواهد بود و میتوانید با شرکت در مصاحبهای آنلاین، یا گذراندن یک دوره زبان پیشنیاز پذیرش بگیرید.
هزینه تحصیل و زندگی در چین چقدر است؟
هزینه سالانه تحصیل برای بیشتر رشتهها بین ۱۵,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ یوان است و هزینه زندگی ماهانه بسته به شهر بین ۲,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰ یوان متغیر است. با دریافت بورسیه CSC یا بورسیه دانشگاهی، این هزینهها تقریباً به صفر میرسد.
مدت زمان دریافت پذیرش و ویزا چقدر طول میکشد؟
اخذ پذیرش معمولاً ۴ تا ۸ هفته زمان میبرد. صدور ویزای تحصیلی نیز ۵ تا ۱۰ روز کاری زمان خواهد برد.
مدارک لازم برای اپلای چیست؟
پاسپورت معتبر، مدارک تحصیلی ترجمهشده، ریزنمرات، مدرک زبان یا مصاحبه، انگیزهنامه، دو توصیهنامه، عکس، و گواهی عدم سوءپیشینه (برای ایرانیان). برای اخذ بورسیه، گواهی سلامت و فرمهای اختصاصی CSC هم نیاز است.
آیا دانشگاههای چین در ایران معتبر شناخته میشود؟
بله، دهها دانشگاه چینی مورد تأیید وزارت علوم و بهداشت خواهد بود.
